من یک انقلابیم

سیاست، ملال آفرین است...

من یک انقلابیم

سیاست، ملال آفرین است...

وبلاگی شخصی که به ملال این روزها و همیشه ی زندگی ما می پردازد، ملالی که لازم است، تا فراموش نکنیم، فراموش نکنیم که وقتی روح کعبه به کربلا رفت، عده ای ماندند تا سنگ را بپرستند، به دور سنگ بگردند... فراموش نکنیم، بی سیاستی و بی بصیرتی فقط به امام کشی نمی کشاند، به بت پرستی و سنگ پرستی هم می کشاند...

برای بیشتر دانستن از من، "درباره" را بخوانید...

طبقه بندی موضوعی

۱ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «بازار نشر» ثبت شده است

سانسور، فیلتر، نظارت و دیگر هیچ...

شنبه, ۱۵ شهریور ۱۳۹۳، ۰۱:۴۱ ب.ظ

به نام خدا

 

سلام

 

چند وقت پیش، در اوایل روی کار آمدن دولت یازدهم، در اظهار نظرهایی خاص و جدید در جمهوری اسلامی، وزیر محترم ارشاد بیان کردند که باید ممیزی قبل از چاپ از روی کتاب ها برداشته شود و ناشران با توجه به آشنایی به قوانین خودشان می توانند این کار را بکنند...

 

اما چندی بعد پس از کار کارشناسی! وزیر محترم متوجه می شوند که این کار اساسا غلط است و باید ممیزی قبل از چاپ وجود داشته باشد و حتی حرف قبلی خود را اصلاح کردند و گفتند که: " بارها گفته‌ام ممیزی یک اصل حاکمیتی است که به عهده دولت است. البته ما می‌خواستیم ممیزی قبل از چاپ را حذف کنیم که پس از بررسی دیدگاه‌ها و نظرات ناشران و صاحب‌نظران، روشن شد که نمی‌توانیم ممیزی قبل از چاپ را حذف کنیم؛ پس ما باید شرایطی را فراهم کنیم تا هر کتابی که به وزارت فرهنگ ارجاع می‌شود، در اسرع وقت بررسی و پاسخ آن روشن شود که نویسنده و ناشر برای مدت طولانی پشت در نمانند."

 

حال که مدتی از این حرف هم می گذرد، حضور فیلمی ایرانی در جشنواره های بین المللی  که به طور کلی به سیاه نمایی از جامعه ایرانی می پردازد، صدای عده زیادی از مردم و مسئولین را در آورده که چه کسی به اینها مجوز حضور در این جشنواره ها را داده است؛ آقای وزیر بیان می کنند که مجوزی نمی خواهد و  فیلمها به دبیرخانه جشنواره ها فرستاده می شوند و عموما غربی ها با فیلم هایی را که فضای اجتماعی ایران را منفی جلوه می دهند در جشنواره ها می پذیرند! این نکته خیلی دقیقی است که جناب وزیر به آن اشاره می کنند، عموما این فیلم ها در راستای تخریب چهره ی جامعه ایرانی است و می توان آنها را موید فیلم های هالیوودی در این زمینه دانست. نکته جالب توجه آنست که از وزیر سوال می شود برای این مشکل چه راه حلی وجود دارد که جناب وزیر پاسخ می دهد که ما باید ممیزی قبل از ساخت در سینما داشته باشیم! یعنی قبل از اینکه فیلمی بخواهد ساخته شود و مجوزی بخواهد داده شود، باید محتوای فیلم بررسی شود تا مشکلاتی اینچنینی نداشته باشیم!

 

حال این صحبتهای وزیر را به فال نیک می گیریم، صحبتهای غیر کارشناسی وزیر در دوران اول وزارت که به گفته خود ایشان، اعتراض ناشران را نیز در پی داشت امروز به همان رویه ای ختم شده که سالها طبق قوانین کشور در حال پیگیریست. ولی مشکل اصلی این است که این رویه به طور تئوری رویه خوب و منطقی ای می باشد اما در اجرای آن همیشه مشکلاتی بوده و بداخلاقی ها و بدسلیقه گی هایی در اجرای آن وجود داشته، کتابهایی که با دلایل نامعلوم سالها در انتظار مجوز می مانند و می شود گفت نویسندگان را برای ادامه کار دلسرد کرده و دچار مشکل می کنند، همچنین ناشران که به فروش این کتابها وابسته اند و چرخ لنگ کاسبی آنان، با گیر کردن در چاله ی ممیزی، از همین حرکت شُل هم وا می ماند! و دیگر حلقه های زنجیره کتاب که در کشور ما زنجیره خراب و فشلی ست؛ از کار باز می دارد.

از طرفی کتابهایی هم به سرعت مجوز چاپ می گیرند که پس از توزیع در بازار با بازخوردهای منفی مواجه می شوند به طوری که تا حد تعطیلی انتشارات و لغو مجوز ناشر پیش می روند (اتفاقی که اخیرا برای نشر چشمه رخ داد). سوال اصلی این است: حال که به اهمیت ممیزی قبل از چاپ و به اهمیت تسریع این فرایند پی برده ایم، چرا باید کتابهای زیادی در پشت صف مجوز به انتظار بنشینند؟ و سوال دیگر اینکه در نظامی که ممیزی قبل از چاپ اجرا می شود، چرا باید ناشری به علت نشر کتاب دارای مجوز! با خطر تعطیلی مواجه شود؟

صحبت بنده انتقاد از یک یا دو ناشر امثال نشر چشمه نیست، که من از مشتریان این انتشارات هستم ولی از فضای کلی این انتشارات، دل خوشی ندارم، حرف من این است که چرا باید انتشاراتی که تمام مراحل قانونی ثبت و ... را طی کرده و تمام کتابهایش با مجوز رسمی به چاپ می رسد، باز هم ترس از تصمیمات آنی و غیر کارشناسی داشته باشد؟ چرا نباید قانون حامی چنین فعالیت هایی باشد؟ آیا غیر از این است که چنین رفتارهایی از سوی دولتها ریسک فعالیت در زمینه های فرهنگی را بالا می برد و اوضاع نابسامان و خراب چرخه کتاب را از این که هست، نابسامان تر می کند؟

به نظر می رسد که مشکل اصلی از اعمال سلیقه ی بیش از حد در امور قانونی می باشد. که باعث می شود که در نهایت هزینه آن را بخش خصوصی ای بپردازد که با ریسک پا در این عرصه گذاشته است. به طور کلی می توان گفت اعمال نکردن سلیقه تقریبا غیر ممکن است. ما انسان هستیم و در تک تک کارهایمان رد پایی از شخص خودمان باقی می گذاریم. این رد پا هم تا حدی پذیرفته شده است و مشکلی ایجاد نمی کند، مشکل وقتی به وجود می آید که به علت نبود رویه و روند مشخص، بدون ابهام و ثابت در هر کار، این اعمال نظرها و اعمال سلیقه ها از حد می گذرد و باعث می شود که در مورد خاصی مثل نشر چشمه، کتابی مجوز چاپ بگیرد که به گفته مسئولین و دلسوزان، اهانت به مقدسات و ... در آن فراوان به چشم می خورد.

شاید مشکلی که ناشران با برداشتن ممیزی قبل از چاپ داشتند نیز از همینجا ناشی می شود، در حالی که ممیزی قبل از چاپ وجود دارد و این همه معطلی برای مجوز به وجود می آید، پس از چاپ کتاب، هنوز ترس آن می رود که هزاران مشکل پیش آید! حال اگر این ممیزی برداشته شود و بر عهده ناشر گذاشته شود معلوم نیست چه بلایی بر سر آنان خواهد آمد! برای همین ناشران حاضرند زمان زیادی را معطل مجوز انتشار کتاب بمانند تا اینکه بخواهند با عواقب خود ممیزی دست و پنجه نرم کنند!!!

 شاید خوب بود که ممیزی کتاب هم مانند ممیزی روزنامه ها اعمال می شد، یعنی ناشر با مسئولیت خود کتاب را چاپ می کرد و پس از آن، در صورت مشکل داشتن کتاب،  ناشر پاسخگو می بود! اما قطعا تا زمانی که کتابها در سالی مجوز می گیرند و وقتی برای تجدید چاپ اقدام می کنند، اجازه این کار به آنان داده نمی شود، چطور ممکن است که یک ناشر، ریسک این کار را بپذیرد.  تا زمانی که کتابی با مجوز رسمی چاپ می شود و پس از ورود به بازار، مجوز انتشارات را لغو می کنند! چطور ممکن است که یک ناشر، ریسک این کار را بپذیرد.

در دورانی که همه دلسوزان و همه مسئولین بر اهمیت حرکت جدی در مسائل فرهنگی تاکید می کنند، شاید به نظر می رسد دولت باید قدمهای جدی ای در بحث کتاب و کتاب خوانی بردارد و این اوضاع بی سر و سامان را که در این یک سال دولت جدید هم، همان رویه های قدیم را طی کرده و هیچ نسیمی از تدبیر به آن نوزیده و امیدی برای بهبود در آن دیده نمی شود؛ نظم بخشد و با تسریع در فرایند ممیزی و حمایت قانونی از ناشران و زنجیره کتاب، این مقوله ی مغفول در فرهنگ کشور را سر و سامانی دهد.

 

همین


شاید روزی بنده ی خدا